Bãi Phúc Xá

Bãi Phúc Xá phía bắc giáp Tân Ấp, con đường dốc từ đê Yên Phụ xuống đến miếu Cô Trồi là đường ranh giói của hai khu: đường ranh giới phía nam là đường Cầu Mí (còn gọi là cầu Cau) từ trong xóm đi lên đê chỗ Bến Nứa, qua một cầu xi măng, trước kia là cầu ván ghép, có khi bằng thân cây cau.
Thời Pháp thuộc Phúc Xá là một đơn vị hành chính của khu cư dân riêng, có một lý trưởng (tên là Lý Tâm).
Khu Phúc Xá được mờ mang xây dựng gần đồng thời với khu Tân Ấp. Thời kỳ đầu đa số dân Phúc Xá là người Bá Dương, Bồng Lai, họ đến lập nghiệp ở đây sinh sống về phá bãi ưồng màu và trồng dâu, buôn nứa chặt làm củi bán. Đến khi Bãi Cát được tương đối ổn định, đông ngưòi đến đây xắy cất nhà cửa. Xóm trở thành đông đức, cảnh tượng bãi Phúc Xá cũng giống như ở bên Nghĩa Dũng, nhà cửa lụp xụp, làm lộn xộn chen chức, thiếu vệ sinh. Đó là những gia đình lao động làm ăn vất vả; người lương thiện hiền lành sống lẫn vói lưu manh côn đồ, cờ bạc, thuốc xái, mãi dâm (tay anh chị tên là Lấm chuyên gây gổ đánh nhau; chủ sòng bạc là Trưởng Phúc, bọn đàn em chân tay là Đức Lùn, Hai Ổi...; mụ Long “tí dề” là mụ dầu ngoài bãi - theo lời cụ Ơn kể).
Có những vụ cháy lớn thiêu hủy nhà cửa; những năm xảy ra bệnh dịch tả cũng vì nhà cửa làm lộn xộn lụp xụp, cống rãnh rác rưởi thiếu vệ sinh gây khó khăn cho phòng dịch. Và cũng như ở bãi Nghĩa Dũng, từ năm 1938, Phúc Xá bắt đầu được mở mang; Phó đốc lý Lagisquet chia đất thành lô từ 100 đến 300 mét vuông, bán rẻ để ngưòi có tiền làm nhà, nguyên vật liệu có thể cũng là tranh tre nhưng phải theo một số điều kiện về quy hoạch và vệ sinh tối thiểu. Đất chia lô có dành ra lối đi giữa thông thoáng, ngang dọc vuông vắn, một con đường chính chạy theo chiều dọc ở giữa, nối đường Tân Âp vói đường cầu Cau. Chỗ cầu Cau (hay cầu Mí) có một cái chợ nhỏ, gọi là chợ Con; cạnh chợ là dãy phố nhỏ có những quán hàng bán hàng xén vặt, tưong mắm, phở.
Trong bãi Phúc Xá cũng có người mua được nhiều lô đất rộng làm những dãy nhà nhiều gian cho thuê như Bùi Đức Giáp, hoặc Thuận Thành (một phụ nữ vợ Khách), những căn nhà cho thuê rẻ tiền (tám đồng rưõi một tháng). Hội Ánh sáng dựng được hai dãy nhà trên chục gian, nhà tranh ữe làm theo kiểu mới sáng sủa sạch sẽ ở dọc con đường chính (nay là đường 20 của Phúc Xá).
Khi bùng nổ cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp (cuối năm 1946 đầu 1947), bãi Phúc Xá - Nghĩa Dũng là đường liên lạc trọng yếu giữa Liên khu 1 nội thành ghìm chân giặc, quân Pháp nhiều lần càn quét khu này, ân chúng sơ tán chỉ còn tự vệ chiến đấu và sau ngày Trung đoàn Thủ đô qua đây để vượt sông thì địch đã tàn phá cả khu này.
Mấy năm sau người hồi cư trở về Hà Nội, Bãi Cát lại có dân và đông đúc dần. Chính quyền thành phố dùng tiền viện trợ làm hơn một trăm gian nhà tre lợp tôn, lúc đầu để cho gia đình vợ con lính ở, sau cho dân hồi cư thuê. Những ngôi nhà đó nay ở hai bên các đường 10,15,18,19,20 Phúc Xá.



 

16/12/2017

Bình Luận

Xem thêm các bài liên quan

Gửi câu hỏi

Tên bạn (*):
Email (*):
Câu Hỏi (*):